Word lid!

Luchtweginfecties

Chronische en/of steeds weer terugkerende luchtwegproblemen zijn een bekende oorzaak van ziek zijn bij kinderen met ernstige beperkingen. Vaak bestaan er meerdere oorzaken voor de luchtwegproblemen.


Wat is een luchtweginfectie?
Hoe geneest een luchtweginfectie?
Risico bij MCG
Preventie
Extra bescherming

Wat is een luchtweginfectie?

Een luchtweginfectie ontstaat wanneer er een virus of een bacterie in de neus, luchtwegen of longen terecht komt. Bijna alle infecties die zorgen voor een verkoudheid, worden veroorzaakt door virussen.

Virusinfecties worden overgebracht via de hand en via aanhoesten. Infecties van de neus en keel kunnen echter ook 'afzakken' naar de longen en luchtwegen. Dat leidt tot meer slijmvorming in de luchtwegen en hoesten. Als die virusinfecties niet goed overgaan, kan er soms een infectie met een bacterie bij komen.


Ernstig meervoudig beperkte kinderen kunnen meestal niet goed schoonhoesten en houden daardoor langer last van dit soort infecties. Een bronchitis kan overgaan in een longontsteking: er komt dan koorts bij en kinderen en volwassenen kunnen daar flink ziek van zijn. Maar meestal zal een bronchitis onveranderd aanwezig blijven, waarbij de kinderen niet duidelijk ziek zijn en geen of weinig last hebben.


Naar boven

Hoe geneest een luchtweginfectie?

Infecties met virussen verlopen niet ernstig en genezen meestal vanzelf. Voor virusinfecties bestaan geen goede medicijnen, maar die zijn eigenlijk ook niet nodig om normaal te herstellen.

Infecties met bacteriën kunnen ook vanzelf overgaan, maar kinderen met ernstige beperkingen zuchten vaak niet goed door, hoesten niet of onvoldoende en hebben soms ook een kromme rug (scoliose), waardoor het hoesten niet zo krachtig of effectief is.

Of een luchtweginfectie behandeld moet worden met antibiotica, hangt af van de soort infectie en hoe ziek de kinderen zijn. Een longontsteking zal meestal goed genezen, maar kan soms leiden tot blijvende beschadiging van de longen.


Naar boven

Risico bij MCG-kinderen

Ernstig meervoudig beperkte kinderen hebben een groter risico op het doormaken van een onderste luchtweginfectie doordat ze:

  • vaak niet goed, of trager, herstellen van een eerdere infectie
  • zich vaker verslikken, waardoor luchtwegirritatie ontstaat
  • vaak niet mobiel zijn en veel op de rug liggen
  • een inefficiënte of afwezige hoestfunctie hebben
  • soms een verminderde spierkracht hebben
  • nogal eens een scheve rug (scoliose) hebben
  • een verminderde longfunctie hebben door eerdere infecties
  • soms longschade hebben door eerdere infecties
  • nogal eens passief roken

Kortom, ernstig meervoudig beperkte kinderen zitten vaak in een cirkel van infecties die niet goed hersteld zijn voordat de volgende infectie zich al voordoet. Deze kinderen hebben 'een zwakke plek' in het opruimen van een luchtweginfectie. Soms moet daarom eerder een antibioticumkuur gegeven worden dan bij gezonde kinderen. Longontstekingen komen desondanks wel voor bij deze kinderen en kunnen ernstig verlopen. Soms beginnen ze met verslikken en komt er in tweede instantie een infectie met een bacterie bij.


Naar boven

Preventie

Wat kunnen we doen aan preventie? Ouders en begeleiders kunnen natuurlijk niet alle luchtweginfecties voorkomen. Een paar maatregelen zijn wel goed in te voeren:

  1. Voorkom meeroken. Blootstelling aan sigarettenrook zorgt voor een irritatie van en slijmvorming in de luchtwegen en vermindert de afweer tegen infecties. Het is bekend dat kinderen met rokende ouders vaker een luchtweginfectie hebben en dat die infecties ook iets heftiger verlopen. Dus zorgen voor schone lucht en voorkomen van meeroken is een belangrijke maatregel bij ernstig meervoudig beperkte kinderen en luchtweginfecties.
  2. Goede hygiëne. Omdat virusinfecties van mens tot mens overgedragen kunnen worden door hand-handcontact en door aanhoesten, is een goede handhygiëne en hoesthygiëne van kinderen en ouders/begeleiders van groot belang. Zorgvuldig twee tot drie keer per dag de handen wassen kan dat risico al belangrijk verminderen, zeker in het seizoen van de virusinfecties. Het gebruik van papieren tissues en zakdoekjes is veel hygiënischer dan het gebruik van een katoenen zakdoek.
  3. Vaccineren. Het rijksvaccinatieprogramma van de overheid zorgt voor een goede bescherming tegen een paar belangrijke infectieziektes. Het is in ieder geval ook voor kinderen met ernstige beperkingen van belang om hieraan mee te doen. Omdat deze kinderen door de bovengenoemde factoren minder bestand zijn tegen luchtweginfecties, wordt geadviseerd ze ook een griepvaccinatie te geven. Dit geldt zeker voor de kinderen die in een instelling verblijven.
  4. Voorkom verslikken. Let goed op bij drinken: dun vloeibaar drinken is moeilijker dan dik vloeibaar; drinken met een rietje gaat sneller mis; kleine porties aanbieden gaat meestal beter dan grote porties.

Naar boven

Extra bescherming

Luchtweginfecties zijn een bekend probleem bij kinderen met ernstige beperkingen. Er zijn verschillende redenen waarom dergelijke infecties bij deze kinderen vaker voorkomen en langer duren. Extra bescherming is nodig. Bescherming bestaat uit preventieve maatregelen:

Voorkomen van passief roken, voorkomen door goede handenwas-hygiëne, hoesthygiëne voor zover mogelijk, griepvaccinatie, voorkom verslikken.


Bescherming bestaat ook uit sneller antibioticagebruik als infecties ernstiger verlopen of lang aanhouden. Luchtweginfecties kunnen goed herstellen, maar ook chronisch worden. Een longontsteking kan goed herstellen, maar ook leiden tot beschadiging van de longen. Bij kinderen met ernstige beperkingen worden extra preventieve maatregelen en laagdrempeliger antibiotica aanbevolen.


Naar boven

©P.J.F.M. Merkus, kinderarts-pulmonoloog Erasmus MC - Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam